H.Yıldırım Ağanoğlu'ndan BOSNA-İSTANBUL YOLUNDA BİR SANCAK ŞEHRİ: PRİYEPOLYE

H.Yıldırım Ağanoğlu’ndan
BOSNA-İSTANBUL YOLUNDA BİR SANCAK ŞEHRİ: PRİYEPOLYE

Araştırmacı yazar H.Yıldırım Ağanoğlu’nun, dokuzuncu kitabı ‘Bosna-İstanbul Yolunda Bir Sancak Şehri
PRİYEPOLYE, İz Yayıncılık’tan raflardaki yerini alarak okuyucuyla buluştu. İnternet üzerinden de satışı
gerçekleştirilen kitabın yazarının ayrıca değişik yazarlarla ortak çıkardığı yirmi eseri bulunuyor.
Prijepolje/Priyepolye ya da Osmanlı belgelerinde geçtiği şekliyle Prepol’dan Türkiye’ye göç eden
Boşnak bir ailenin ferdi olarak İstanbul’da dünyaya gözlerini açan tarihçi H. Yıldırım Ağanoğlu son
kitabında ata topraklarını anlatıyor.
Ağanoğlu kitabın önsözünde şöyle diyor: Priyepolye neresidir? Babamın nüfus cüzdanında yazan
‘Prepol’ imlasıyla yer alan bu şehir, günümüz haritalarında niye bulunamamaktadır. Oradan iki
yaşında göç eden babam bunu niye açıklayamamıştır? Niye babam veya dedemin doğduğu yere ait
bir fotoğrafları dahi yoktur?
Priyepolye ya da orijinal yazılışıyla Prijepolje günümüzde Sırbistan idaresindeki Kuzey Sancak
toprakları içinde yer alan 37.059 nüfuslu bir şehirdir.
Kitap 288 sayfadan yaklaşık 120 görsel ve haritadan, onlarca tablodan oluşmaktadır. Önsöz ve girişten
sonra üç bölüm halinde incelenmiş. Birinci bölüm Osmanlı döneminde Prepol’ün idarî, dinî ve askerî
yönetimi başlığını taşımaktadır. Şehir idari olarak Bosna Eyaleti’ne bağlıydı. Evliya Çelebi ise şehir
hakkında çok değerli bilgiler nakletmektedir. Sultan IV. Mehmed dönemi sadrazamlarından Sarı
Süleyman Paşa bu şehirde doğmuştur. İkinci bölümde Prepol’deki Osmanlı eserleri ve kurulan
vakıflar incelenmektedir. Üçüncü bölümde iktisadi ve sosyal hayat başlığını taşımakta, çarşı, pazar ve
şehirdeki meslekler ve ahaliden alınan vergiler hakkında bilgiler verilmektedir. Bu bölümde ayrıca
şehrin Fatih ve Kanuni dönemi ile 19. Yüzyıldaki nüfusu ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. Şehirde
bulunan kiliseler ve Hristiyan cemaati hakkında da belgelerden yola çıkılarak yepyeni bilgiler ortaya
koyulmuştur. Şehrin eğitim hayatı, tarih boyu hangi okulların bulunduğu hatta öğrencilerin isim ve
gördükleri dersler bile kaydedilmiştir.
Kitap Priyepolye’nin tarihi ve kültürünü anlatan bir eser olması yanında, Türkiye’de bu şehirden
bahseden ilk kitap olma özelliğini de taşımaktadır.
Priyepolye’den Türkiye’ye göç eden çok sayıda aile var. Göç eden bu aile fertleri bu kitabı okurken
atalarının yaşadığı şehri daha yakından tanıyacaklar. Kitabın neticesi çok ayrıntılı kaleme alınmış ve
geniş bir özet özelliği taşımaktadır. Eserde yer ve şahıs isimlerine dair titizlikle hazırlanmış indeksi,
ayrıntılara ulaşmayı kolaylaştırmış, geniş bibliyografyasıyla da bundan sonra çalışacaklara bir hedef
gösterilmiştir.

H.Yıldırım Ağanoğlu kimdir?
Tarihçi-Yazar, 1968 İstanbul doğumlu
İlk, orta ve lise eğitimini İstanbul’da tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi
Tarih Bölümü’nü bitirdi.
1988 yılında T.C. Başbakanlık Devlet Arşivleri Osmanlı Arşivi Daire Başkanlığı’nda göreve başladı.
Kurumda 2004 – 2010 yılları arasında Rumeli Araştırmaları Daire Başkanı olarak görev yaptı.

Yazar yüksek lisansını İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Türkiye Cumhuriyeti Tarihi
Anabilim Dalında ‘Türkiye’de Göç ve Göçmen Meselesi, Balkan Harbi Sonrası Örneği (1912-1914)’ adlı
tez konusuyla tamamladı.
Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde, Bosna-Hersek İle İlgili Arşiv Belgeleri, Gökkubbe Altında Birlikte
Yaşamak adlı kitapları hazırlayan uzman heyetin içinde yer aldı. Makedonya ve Türkiye Cumhuriyeti
arasında imzalanan Arşivlerarası İşbirliği Anlaşması çerçevesinde, iki ülke uzmanlarınca hazırlanan
Osmanlı Yönetiminde Makedonya adlı eseri yayına hazırlayan uzmanların grup başkanlığını yürüttü.
Yine aynı grup çatısı altında Osmanlı Arşiv Belgelerinde Kosova Vilâyeti, Osmanlı Arşiv Belgelerinde
Arnavutluk, Osmanlı Belgelerinde Bosna-Hersek, Osmanlı Belgelerinde Batı Trakya, Osmanlı
Belgelerinde Hırvatistanadlı eserleri yayına hazırladı.
2005 yılında TRT’de yayınlanan 14 bölümlük Balkanlar ve Göç adlı belgeselin danışmanlığını yaptı.
2010 yılında Tek Rumeli televizyon kanalında İstanbul’dan Rumeli’ye (20 bölüm); 2012 yılında ise
Balkan Harbi’nin 100. Yıldönümü münasebetiyle “Balkan Savaşı’ndan Balkan Barışına” (41 Bölüm) adlı
tarih-kültür programlarının yapımcı ve sunuculuğunu üstlendi. Balkanlar ile ilgili tarihten günümüze
bir kültür köprüsü oluşturmak gayesiyle yazdığı yazıları çeşitli dergi ve günlük gazetelerde
yayınlanmıştır.
ÖDÜLLERİ
;Struga ve Ohri Benim Vatanım adlı eseri ile ‘(ESKADER) Edebiyat Sanat Kültür Araştırmaları
Derneği nin 2019 yılı araştırma-inceleme ödülüne layık görüldü.
ESERLERİ
- Üsküp Kitabı, 2008
- Arka Bahçemiz Üsküp 2010
- II. Dünya Savaşında Yugoslavya Türklerinin Direniş Mücadelesi Yücel Teşkilatı, 2012
- Tuna Nehrinde Bir Yitik Vatan ADAKALE, 2015
- Osmanlıdan Günümüze Ohri Gölü nde Bir İnci Struga, 2015
- Rumeli de Bir İrfan Ocağı Ohri Halvetî-Hayatî Âsitânesi, 2016
- Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Balkanların Makûs Talihi:Göç (9. baskı), 2018
- Struga ve Ohri Benim Vatanım (Yaşayanların Dilinden), 2019
- Bosna-İstanbul Yolunda Bir Sancak Şehri Priyepolye, 2021
Evli olan yazar Ağanoğlu iki erkek iki kız olmak üzere dört çocuk sahibidir.