Bilim insanlarından çağın hastalığının tedavisine yönelik önemli çalışma
Bilim insanlarından çağın hastalığının tedavisine yönelik önemli çalışma
Egeli akademisyen Doç. Dr. Hasan Akbaba’dan kansere karşı
bağışıklığı güçlendirecek proje
Ege Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik
Biyoteknoloji Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Hasan Akbaba’nın
yürütücülüğünü üstlendiği “Meme Kanserine Karşı Bağışıklık Sistemi
Tarafından Tanınabilen Yapay Kanser Hücresi ile İmmün Stimülasyonunun
Sağlanması, Terapötik ve Kanser Aşısı Potansiyelinin Araştırılması” başlıklı
proje, TÜBİTAK 1001 – Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini
Destekleme Programı kapsamında desteklenmeye uygun bulundu. Proje
kapsamında çağın hastalığı olan kanserin tedavisine yönelik olarak bağışıklık
sisteminin stimülasyonunu sağlayan yapay kanser hücreleri geliştirilecek.
Proje ekibini tebrik eden Ege Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Necdet
Budak, “Üniversitemizde oluşturduğumuz sürdürülebilir bilim iklimi
çerçevesinde üretken akademisyenlerimiz tarafından hazırlanan projeler,
TÜBİTAK nezdinde desteklenmeye devam ediyor. Eczacılık Fakültesi öğretim
üyemiz Doç. Dr. Hasan Akbaba ve ekibinin gerçekleştirdiği proje ile kanserin
tedavisine yönelik yapay kanser hücreleri geliştirilecek. Ayrıca meme kanserine
karşı koruyucu bir aşı geliştirilesi de hedefleniyor. Hocamızı ve ekibini
çalışmalarından ötürü tebrik ediyorum” dedi.
“Yapay kanser hücreleri ile bağışıklık desteklenecek”
Proje kapsamında kanserin tedavisine yönelik olarak bağışıklık sisteminin
stimülasyonunu sağlayan yapay kanser hücreleri geliştirileceğini ifade eden
Doç. Dr. Hasan Akbaba, “Bağışıklık sisteminin heterojen stimülasyonu ve
immünolojik sinapstaki etkileşimi artırmak üzere kanserli hücrelerin genetik
modifikasyon ile tanınabilirliğinin artırılması, dolayısıyla bağışıklık sistemine
karşı duyarlılığının artırılması amaçlanmıştır. Bu temelde ortaya koyduğumuz
hipotez; T hücreleri yerine kanser hücrelerinde gerçekleştirilecek genetik
modifikasyonlar ile kanser hücrelerinin bağışık sistemden kaçış
mekanizmalarının ortadan kaldırılması ve antijen sunumunun stimülasyonu ile
kanser hücrelerinin kamuflajının önlenmesidir. Organizmadaki anti-tümör T
hücre aktivitesi artırılarak tümör immunosurveillance kapsamında bağışıklık
sistem lehine denge sağlanabilecektir. Bu amaçla proje önerimizde antijen
sunumunun dentritik hücre membranı aracılığıyla ve gen ekspresyonu ile
stimüle edildiği ve immün kaçıştan sorumlu genlerin nakavt edildiği yapay
kanser hücreleri formüle edilerek bağışıklık sisteminin bilinçli olarak
yönlendirilmesi, bir anlamda ‘eğitilmesi’ ile bağışıklık sisteminin desteklenmesi
planlanmaktadır. Geliştirilen yapay kanser hücresinin in vitro ve in vivo T
hücresi aktivitesi analiz edilecek, meme kanseri fare ortotopik modelinde hem
terapötik hem de kanser aşısı potansiyelinin değerlendirilmesi
gerçekleştirilecektir” dedi.
Projenin gelişim sürecini anlatan Doç. Dr. Akbaba, “Bu proje, lisansüstü
eğitimim sırasında edindiğim nanotaşıyıcı sistemler ve Harvard Medical School
Immunoloji Bölümünde doktora sonrası araştırmacı olduğum dönemde
edindiğim altyapı birleştirilerek tasarlanmıştır. Proje önerimiz bir önceki
yürütücülüğünü gerçekleştirdiğim ve geçtiğimiz şubat ayında tamamladığımız
TÜBİTAK 1001 projesinin devamı niteliğinde olup proje ekibimizin nihai hedefi
meme kanserine karşı koruyucu ve terapötik bir aşının geliştirilmesidir” diye
konuştu.Multidisipliner araştırma ekibi
Doç. Dr. Hasan Akbaba’nın yürütücü olduğu proje ekibinde; Ege
Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Biyoteknoloji Anabilim Dalı
öğretim üyesi Prof. Dr. Ayşe Gülten Kantarcı ve Ege Üniversitesi Aşı Geliştirme
Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr.
Mert Döşkaya danışmanlık görevini üstlenirken, Dr. Öğr. Üyesi Muhammet
Karakavuk araştırmacı olarak yer alıyor. Projenin kurum dışı paydaşları ise
İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Farmasötik Biyoteknoloji
Anabilim Dalı öğretim üyesi Doç. Dr. Gülşah Erel Akbaba ve İzmir Biyotıp ve
Genom Merkezinden Doç. Dr. Şerif Şentürk.